Дим буйҙары
-30 °С
Болотло
75 лет Победы
Бөтә яңылыҡтар
ЙӘМҒИӘТ
23 Ноябрь 2018, 17:46

Һуғым өмәһе

Ҡышҡы һалҡындар төшөп, ҡар ныҡлап ятҡас, ноябрь-декабрь айҙарында ауыл халҡы һуғым һуйыу өмәләре үткәрә

Һуғымға тип алдан уҡ йә һыйыр, йә йылҡы малын әҙерләгәндәр... Уларҙы махсус аҙыҡ рационы биреп һимерткәндәр.

Һуғым өмәһенә хужаның туғандары, күрше-күләндәре йыйыла. Электән һыналған, еңел ҡуллы салыусы саҡырыла. Ирҙәр малды йығып салғансы, ҡатын-ҡыҙҙар ҡатнашмай, тик тиреһен һыҙырып бөткәс кенә һуғым һуйған ергә баралар һәм эштең аҙағына тиклем ярҙам итәләр.

Кисен һуғым һыйы уҙғарыла. Байрамға өмәлә ҡатнашыусылар бөтә ғаиләләре менән йыйыла. Был һый өсөн малдың түшкә-муйынын бешерәләр. Бынан тыш тултырма (әгәр һыйыр малы булһа) йәки ҡаҙылыҡ әҙерләнә. Әгәр былары булмаһа, ғәйеп һанала. Һуғым ашында йәнә салыу һөйәгенең булыуы ла мотлаҡ. Уны малды бысаҡлаған кешегә бирәләр. Ит тәме мал салыусының ҡулына бәйле: "Күңеле ҡаты булһа, ит тә ҡаты була, йомшаҡ, изге күңелленең һуйған ите лә йомшаҡ,"- тигән ышаныу бар. Шуға күрә салыусының роле ныҡ баһаланған, ул ҡәҙерле ҡунаҡтарҙың береһе һаналған.

Киске ашҡа килгән ҡунаҡтар үҙҙәренең изге теләктәре менән байрамды башлап ебәрә:

- Һуғым һимеҙ булһын!

- Ите татлы булһын!

- Иҫән-һау ризыҡҡа яҙһын!

Һуғым ашағас, шулай тип теләк теләйҙәр:

- Малдарығыҙ күп булһын,

Малдарығыҙ ныҡ уңһын!

Беҙ ашаған ерҙәргә,

Беҙҙең эскән ерҙәргә -

Хоҙай Тәғәлә ишетһен -

Малығыҙҙы ишәйтһен!

Ғәйеп ризыҡтар бирһен,

Ғәйеп малдар бирһен!

Рәхмәт һыйығыҙға!

Мал салыуҙың да үҙ тәртибе бар. Шуларҙың иң мөһимдәре:

1. Салыусы мотлаҡ сөннәтле булырға тейеш.

2. Малдың башы ҡибла яғына ҡарата ятҡырыла.

3. Салыр алдынан изге доға уҡыу, һис булмаһа "бисмиллаһи-рахманир-рәхим" тиергә кәрәк.
Читайте нас в